mldvliegtuig.jpg

Met de snelle opkomst van het vliegtuig tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de noodzaak al snel duidelijk om stellingen voortaan ook te maskeren tegen eventueel overkomende vliegtuigen. Het Nederlandse leger hield daarvoor al oefeningen in de jaren kort erna, zoals is te zien op onderstaande foto. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werden militairen middels instructiefilms geïnformeerd om kampementen en stellingen te verbergen tegen luchtfotografie, door o.a. geen sporen van vrachtwagens ernaartoe achter te laten, of juist misleidende sporen achter te laten.

Dit is te zien in een US instructiefilm (speelduur 10 minuten) op YouTube, getiteld WWII SIGNAL CORPS CAMOUFLAGE TECHNIQUES THE BIVOUAC AREA.

Luchtfoto van gecamoufleerd artilleriematerieel tijdens een camouflage-oefening bij de artillerie bij Arnhem in Nederland (collectie NIMH)

- Bijdrage Henry Klom -

 

Voor meer informatie over de opkomst van militaire luchtfotografie zie ons onderwerp in de rubriek Recent Onderzoek: Luchtfotografie tijdens de Eerste Wereldoorlog (web redactie).

Naast de inventieve en moderne camouflage van de kazematten op de Afsluitdijk, ondernam het Nederlandse leger in de mobilisatieperiode van 1939-40 ook andere pogingen om elders kazematten te verbergen voor de vijand. Over dit onderwerp ontvingen we wederom een bijdrage van Tim Buruma in pdf-formaat, getiteld Kazematten & camouflage.

 

- Bijdrage Tim Buruma - 

Als archiefmedewerker bij defensie en documentalist militaire voertuigen bij het Legermuseum te Delft en het NMM te Soesterberg van 1973 tot en met 2019 bezocht de heer Den Dunnen o.a. vele open dagen, maakte enorm veel foto's en kwam zo vaak tegen hoe de moderne Nederlandse krijgsmacht zich heden ten dage camoufleert. Onderstaande foto's met zijn toegevoegde commentaar zijn aan ons toegestuurd, om een huidige blik te werpen over die laatste decennia.

Foto van het NIMH met Nekaf-jeeps onder een groot camouflagenet. De voorste M38 Nekaf jeep was zo te zien aan het logo op de bumper van de 4e Divisie en de X stond voor de staf hiervan. Een hersteleenheid van de TD was zo te zien aan de jeeps aan het sleutelen. 

Foto van een gecamoufleerd 40L70 luchtdoelkanon van de Lua tijdens een open dag op de majoor Mulderkazerne te Stroe dd. 19-10-1996.

Foto van een gecamoufleerd Mercedes Benz 290GD verkenningsvoertuig met MAG-mitrailleur op de rolbar, die ik tegenkwam tijdens een open dag bij het Regiment Genietroepen op de Van Brederodekazerne te Vught dd. 29-09-2000. Mogelijk was dit de 1e keer dat gebruik werd gemaakt toen van gekleurde lappen of stroken als camouflage, in plaats van camouflagenetten. 

Foto bij een open dag op de Prinses Margrietkazerne te Wezep, en daar stond een volledig gecamoufleerd YPR-765 PRI pantser-rups voertuig.

Foto van een gecamoufleerde AMX PRAT, of te wel een pantser rups anti-tank voertuig, hier tijdens een oefening in Duitsland. Bewapening een TOW anti-tankwapen. Foto is niet helemaal haarscherp, maar onbekend en nog nooit gepubliceerd.

Hierbij nog een foto van een infanterie eenheid uitgerust met een 120 mm Brandt Rayé mortier, die rond de zestiger jaren bij onze KL werd ingevoerd. Soms wat overdreven helmcamouflage van de infanteristen.

Op 31 mei en 1 juni 2008 waren er de Landmachtdagen te Oirschot met een spectaculaire demo gemechaniseerd optreden van ik denk 17 Painfbat Garderegiment Fuseliers Prinses Irene met toen nog hun YPR-765 PRI voertuigen. Op de foto zo'n YPR die toen wel heel mooi was gecamoufleerd.

Op 10 en 11 mei 2012 waren er Landmachtdagen te Oirschot. Achter de schermen mocht ik zien hoe de voorbereiding voor een demo gemechaniseerd optreden tot stand kwam. Een YPR-765 in de uitvoering pantser-rups genie, was wel heel mooi gecamoufleerd. Bewapening een .50 mitrailleur. Achterop een rek voor het vervoer van springmiddelen.

- Bijdrage Wim den Dunnen - 

 

Elke militair moet zich er van bewust zijn dat hij gezien kan worden door de vijand. Vandaar dat instructie om zich te camoufleren van groot belang werd geacht. Dat is bijvoorbeeld te zien in een instructiefilm (speelduur ± 24 min.) van het Amerikaanse leger uit 1967. Ook in het Nederlandse leger werd er volop aandacht aan besteedt, in dit tijdperk van de Koude Oorlog.

Bekijk de instructiefilm op YouTube: U.S. ARMY CAMOUFLAGE FOR INDIVIDUAL SOLDIERS 1967 TRAINING FILM 58774.

- Bijdrage Henry Klom -  

Over de ontwikkeling van camouflage bij de Britse en Amerikaanse marines schreef dhr. Alan Raven een uitgebreid artikel, waarin de diverse patronen beschreven worden voor misleiding, verwarring, etc., gedurende beide wereldoorlogen, alsmede de vraag hoe nuttig het aanbrengen van beschilderde camouflage op de schepen was.

Dit artikel is te vinden op de voortreffelijke website USN Camouflage 1941-1945 van de heren Snyder en Short. Het artikel is getiteld The development of naval camouflage 1914 - 1945, en is over meerdere webpagina's te lezen.