artillerie.jpg

In de negentiende eeuw bestond er naast de KMA in Breda ook een opleiding voor de lage rangen van officieren van het KNIL in Indië. Om precies te zijn te Meester Cornelis, een kleine voorstad van Batavia. Waarom werd er speciaal aldaar een opleiding opgezet, die uiteindelijk toch werd opgeheven? Daarover schrijven de militaire historici Wim Klinkert en Petra Groen in het artikel De Militaire School te Meester Cornelis, een officiersopleiding in de Oost, 1852-1896.

Op woensdagavond 15 mei presenteert de Geschied- en Oudheidkundige  Kring  van Stad en Land van Breda "De Oranjeboom" haar 71e Jaarboek, waarin dieper ingegaan wordt in allerlei artikelen over de rijke militair-historische geschiedenis van Breda als garnizoensstad. Of zoals de voorzitter van "De Oranjeboom" het verwoordt: "Allerlei aspecten van het militaire leven in de stad worden in het jaarboek uitgediept. Er zijn bijdragen over: de militaire tehuizen, de taptoe en de protesten, jubileumoptochten van de KMA, de introductie van voetbal door de cadetten, de Poolse soldaat Lesman, de verdediging van Brabant tijdens de Tweede Wereldoorlog en de gevolgen van de Belgische opstand voor Breda. Omdat juist dit jaar de Seeligkazerne is verbouwd tot een aansprekende onderwijslocatie voor De Rooi Pannen zijn we blij daar te gast te zijn voor de presentatie van het nieuwe jaarboek. In drie korte lezingen maken drie auteurs u nieuwsgierig naar de geschiedenis van deze eeuwenoude artilleriekazerne. De eerste lezing gaat over de kazerne zelf. De tweede lezing gaat over het leven van generaal Seelig. En afsluitend benadert Wim Klinkert het thema ruimer."

De presentatie met lezingen is voor iedereen die geïnteresseerd is te bezoeken. Aanmelden voor 8 mei via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Locatie: De Rooi Pannen 

Fellenoordstraat 93, 4811 TH Breda 

Programma: 

19.30  Ontvangst met thee en koffie 

20.00  Opening door interim voorzitter De Oranjeboom 

20.05  Ir. Gustaaf Boissevain (Rijksvastgoedbedrijf) 

Van Gasthuisvelden naar Seeligkazerne. 350 jaar van militair terrein tot opleidingscentrum

20.20 Drs. Jack de Graaf (NLDA/KMA) 

Generaal Seelig: onderwijsman en krijgsman  

20.35 Prof. dr. Wim Klinkert (NLDA/KMA en Universiteit van Amsterdam) 

Breda en zijn militaire bewoners

20.50 Dr. Frans Gooskens (voorzitter redactie) 

Auteurs en artikelen in Jaarboek 71

Aanbieding eerste exemplaar aan de heren J. Tuijt (voorzitter Senaat van het Cadettenkorps) en C.F.M. van Strien (lid College van Bestuur De Rooi Pannen). 

21.05 Afsluiting officiële deel en uitnodiging voor receptie

Hoe waren kampementen in Rijen en Oirschot destijds opgebouwd? Wat kan conflictarcheologie bijdragen aan een beter begrip ervan, naast de historische kaartjes die we kennen van deze kampen? Wellicht waren er toch afwijkingen in de opzet, zoals de aanwezigheid van handelaren, vrouwen, de sociale gelaagdheid van een kamp tussen diverse eenheden of rangen. Kan archeologie daar toe bijdragen? 

Om die reden schreef Nico Roymans een uitgebreid artikel, waarin naast Rijen en Oirschot, bijvoorbeeld ook het militaire kamp te Austerlitz aan de orde komt uit de periode van het Koninkrijk Holland (1806-1810). Zo verkrijgen we een groter overzicht over de periode 1800-1840, waarin wat betreft oorlogsvoering men algemeen kan stellen dat deze 'napoleontisch' van karakter was.

Lees het interessante artikel dat in 2017 verscheen in het Journal of Conflict Archeology: Some Napoleonic-style army camps from the period of the Dutch-Belgian separation (1830–1839) in the Southern Netherlands.

Militairen in een kampement tijdens de Tiendaagse Veldtocht, door Gijsbertus Craeyvanger (Museum Boymans van Beuningen, Rotterdam)

Op 18 mei a.s. organiseert Mars et Historia een wandeling door de overgebleven sporen van het militaire kamp te Rijen. Aanmelden kan (ook voor niet-leden) tot 3 mei, zie voor informatie en het gehele programma de pagina Activiteiten.

Bekijk via de tag  'Kamp Rijen activiteit' bovenaan in dit bericht voor alle informatie die we geplaatst hebben op de pagina's Nieuws en Recent Onderzoek!

 

Bij militaire geschiedenis denk je niet meteen aan het roken van tabak, maar toch valt daar een en ander over te vertellen vanwege recentelijke opgravingen in het militaire kamp Oirschot. Hier waren net als te Rijen in de periode 1830-1839 duizenden militairen gelegerd om eventueel tegen de opstandige Belgen ten strijde te trekken. Daar kwam het nooit van, behalve de Tiendaagse veldtocht in 1831. In Oirschot bleven de militairen om te oefenen en zich buiten de diensturen te vermaken, zoals door een pijpje op te steken.

De opgravingen van allerhande rookgerei te Oirschot geeft een goed beeld van de verspreiding van het roken van tabak binnen de krijgsmacht rondom 1830, en wordt zeer gedetailleerd besproken door dhr. J.-W. de Kort (e.a.) in het jaarboek PKN Stichting onderzoek historische tabakspijpen uit 2017: O Belgen! Wanneer gij Jantje Klaas zijn pijpje ziet rooken. Klei- en porseleinen pijpen van het Kamp bij Oirschot (gemeente Oirschot), 1832-1834.

Op 18 mei organiseert Mars et Historia een rondleiding met lezing door de overblijfselen van het militaire kamp te Rijen. Iedereen kan zich voor deze dag aanmelden tot en met 3 mei; zie hiervoor het programma en overige informatie op de pagina Activiteiten.

Op een klein eilandje net buiten de dijken aan het IJ bevindt zich de voormalige kustbatterij Durgerdam, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de invasie van 1799, wanneer de toenmalige militair-ingenieur Kraijenhoff op dit vuurtoreneiland een batterij bouwde ter verdediging. Later werd deze uitgebreid en opgenomen in de 19e eeuw bij de Stelling van Amsterdam. Na jaren van verval is Staatsbosbeheer tegenwoordig eigenaar van het eilandje sinds 2016, en worden er herstelwerkzaamheden verricht.

Wie wil kijken naar heden, en vooral ook verleden van Durgerdam, kan terecht via de banners op de wesbite die we hier presenteren, die elk een verhaal vertellen vervolgens: Kustbatterij op vuurtoreneiland.

24cm kustgeschut van Krupp op Durgerdam