f16.jpg

De op Amerikaanse leest geschoeide Nederlandse Mariniersbrigade werd tijdens de Tweede Wereldoorlog opgebouwd om mee te helpen in de strijd tegen Japan in het strijdgebied van de Stille Oceaan, maar werd door het verloop van de oorlog uiteindelijk pas ingezet bij het herstel van het Nederlandse gezag in de kolonie Nederlands-Indië. Daar arriveerde eind 1945 één van de bataljons in Batavia, en werd het pas na toestemming van de Britten mogelijk de gehele brigade te ontschepen en in te zetten rondom de marinebasis Soerabaja begin 1946. Vanaf dat moment vochten de mariniers mee in vele acties.

In 2009 dook een compleet onbekende kleurenfilm op getiteld Brigadeflitsen met ongecensureerde soms schokkende beelden van de strijd in Indië van de mariniers. De film is beschikbaar op het Youtube kanaal van het NIMH in twee delen, beide zonder geluid, met een speelduur van in totaal 28 minuten.

Brigadeflitsen, deel 1.

Brigadeflitsen, deel 2.

In het Marineblad schreef dhr. Lemmens in 2010 nog een bijschrift met analyse over deze film, die ook de moeite waard is om te lezen: Brigadeflitsen, een filmmysterie.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een nieuw wapen voor de infanterie geïntroduceerd aan de fronten, namelijk de handgranaat. Deze ontwikkeling werd ook opgevolgd in het neutrale Nederland, met de introductie in 1916 van de zogenoemde eihandgranaat. Daarna volgden nog veel meer types in de opvolgende decennia.

Wie meer wil weten over de vele vormen, doelen en inzet, en meer over de Nederlandse handgranaten, verwijzen we graan naar de website Grenades, mines and boobytraps.

Nu de film De Slag om de Schelde eindelijk in de bioscopen vertoont gaat worden, is het ook interessant om te weten hoeveel Geallieerd materiaal tijdens deze grote slag in Nederland in 1944 door de gevechten werd beschadigd en achterbleef rondom het dorp Westkapelle in de eerste jaren na de bevrijding. Die taak heeft Jakko Westerbeke op zich genomen enkele jaren terug, en gepubliceerd in een gratis te verkrijgen boekwerk. Hierin worden alle tanks in detail beschreven, qua type, bewapening, camouflage, markeringen en andere bijzonderheden. Werkelijk een schitterend stuk onderzoekswerk!

Het boekwerk kan gratis gedownload worden in print of pdf-versie op de website van dhr. Westerbeke: Tankwrakken op Westkapelle.

Met de val van de kolonie Nederlands-Indië begin 1942 werden zo veel mogelijk Nederlandse militairen geëvacueerd richting Australië. Zo ook grote delen van de luchtvaarttak van het KNIL, samen met enkele honderden leerlingen en vlieginstructeurs. Al gauw bleek ook Australië door een Japanse invasie bedreigd te worden, en besloot men de gehele vliegopleiding over te plaatsen naar de Verenigde Staten, waar in mei 1942 de Royal Netherlands Military Flying School haar taken begon op de Jackson air base in de staat Mississippi. Tot aan februari 1944 werden hier Nederlandse gevechtspiloten en grondpersoneel opgeleid. Naast personeel uit Indië trok de opleiding ook vrijwilligers aan uit de VS en Canada, en zelfs Engelandvaarders.

Deze hele geschiedenis is te zien in een documentaire (speelduur 54 minuten) van Mississippi Public Broadcasting, getiteld Dutch wings over Jackson.

Nederlandse vliegers in opleiding te Jackson (foto uit de collectie Mississippi Department of Archives and History, Z/0839.001/S)

 

Eind van de 15e eeuw genoten de Friese landen nog altijd van hun heerloze vrijheid binnen het Heilige Roomse Rijk, maar waren ze wel onderling verdeeld en heersten er vele onderlinge vetes die vaak bloedig werden uitgevochten. In deze periode waren de partijen onderverdeeld in de Schieringers en de Vetkopers. Deze laatsten maakten zich rond 1498 op om de overwinning te behalen en de in het nauw gedreven Schieringers deden dan ook een beroep op de nieuw aangestelde landheer Albrecht van Saksen om hen te helpen. Met een vele malen kleiner leger van huurlingen en lokale Friezen wisten ze vlak bij Laaxum in 1498 de Vetkopers te verslaan, wat vrijwel het einde zou betekenen van de Friese vrijheid en het begin van de onderwerping aan het centrale gezag.

De historicus Mol schreef over deze belangrijke veldslag, die zich eigenlijk dichterbij Warns afspeelde(!), in Millenium, Tijdschrift voor middeleeuwse studies (1999), een artikel getiteld Het militaire einde van de Friese vrijheid: de slag bij Laaxum, 10 juni 1498.