vaandels.jpg

Met het Bourgondische Rijk werden de Lage Landen voor het eerst geheel samengevoegd onder een centraal bestuur, waarbij ook militaire zaken geregeld werden. Voor de oorlog op zee werd door de Bourgondische heersers op 8 januari 1488 een document gepubliceerd waarmee effectief een oorlogsvloot geregeld, georganiseerd en uitgerust kon worden. Als eerste admiraal der Nederlanden werd de edelman Filips van Kleef aangesteld.

In latere jaren en met het overgaan van de Bourgondische heerschappij naar die van de Habsburgers met de Spaanse koning Karel V op de troon werd nogmaals een ordonnantie op de admiraliteit uitgegeven in 1540.

Voor wie alles wil lezen over de stichting van wat het beginpunt is voor zowel de Nederlandse als de Belgische marine kan terecht bij de studie van de historicus Bogaert, getiteld Maritiem geweld in de Lage Landen - De Bourgondische en Habsburgse Nederlanden (tot 1558).

Filips van Kleef, eerste admiraal der Nederlanden

(onbekende meester, ca. 1475-1500. Koninklijk Museum der Schone Kunsten, Brussel)

Heb jij tijd en vind je het leuk om een militair-historisch blad te maken? Heb jij een passie voor de Nederlandse militaire geschiedenis en wil je daarnaast ook bestuurservaring en een netwerk opbouwen? Dan is deze functie wat voor jou!

Per 1 januari 2022 zoeken wij een nieuwe hoofdredacteur voor ons verenigingsblad. De functie van hoofdredacteur is een onbetaalde vrijwilligersfunctie. Als hoofdredacteur ben je verantwoordelijk voor het uitbrengen van het kwartaalblad Mars et Historia. De hoofdredacteur stuurt een redactie aan, attendeert hen op nieuwe artikelen, bewaakt de planning en de kwaliteit van het blad. Verder onderhoud je de banden met de bestaande auteurs en breidt je dit netwerk ook uit. Je bent bekend met onze vereniging en het liefst lid. Of je bent bereid lid te worden.

Taken en activiteiten:

  • Schept binnen de redactie voorwaarden waardoor een optimale samenwerking wordt gerealiseerd.
  • Is binnen het bestuur en de vereniging het eerste aanspreekpunt met betrekking tot het blad.
  • Maakt vier keer per jaar de planning voor het kwartaalblad en bewaakt deze.
  • Attendeert de redactieleden op nieuw ontvangen artikelen.
  • Draagt zorg voor de kwaliteitsbewaking van de artikelen volgens gestelde academisch normen en beslist of een artikel gepubliceerd wordt of niet.
  • Voert de communicatie over de artikelen met de auteurs. 
  • Ziet toe op de naleving van de gestelde publicatierichtlijnen.
  • Is voor de vormgever het eerste aanspreekpunt bij de opmaak van het blad.
  • Leest de proeven van het blad mee.
  • Archiveert de definitieve proef digitaal.

Profiel:

  • Academisch werk- en denkniveau.
  • Affiniteit/ervaring met het maken van een blad.
  • Aantoonbare bovengemiddelde kennis van Nederlandse militaire geschiedenis.
  • Uitstekende beheersing van de Nederlandse taal.
  • Ruim voldoende vrije tijd en energie.
  • Digitaal vaardig. Is bekend met het werken in MS-Office, de cloud/dropbox en het vergaderen via Teams.
  • Kennis van academische normen en wetgeving (auteursrechten) op het gebied van publicaties.
  • Een informele en collegiale bestuurdersstijl binnen de redactie.
  • Goede sociale en communicatieve vaardigheden.
  • Is lid van de vereniging of bereid dit te worden.

Ben je enthousiast? Stuur dan je motivatiebrief en cv voor 1 oktober 2021 naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De nieuwe hoofdredacteur wordt in een ervaren redactieomgeving ingewerkt.

 

Voor een korte periode van 1630 tot 1654 wist de West Indische Compagnie met steun van de Republiek een aantal kolonies aan de noordoost kust van Brazilië in handen te nemen en voor de handel te behouden. Het betekende ook echter een globalisering van de Tachtigjarige Oorlog en Portugal bleef zich al die jaren verzetten tegen de Hollandse aanwezigheid. Ook toen het kortstondig door Spanje was geannexeerd en dat land ook in de strijd over de oceaan werd betrokken. Langs de kuststroken en op zee kon de WIC zich militair handhaven in het begin, maar in de jungle bleef het altijd een probleem. Zelfs met de militaire hulp van troepen uit de Republiek in 1646 en 1647 onder de commando's van respectievelijk de admiraals Banckert en Witte de With, werden de Hollanders uiteindelijk definitief verslagen en moesten ze vertrekken uit Brazilië.

De militaire kracht werd voor de Hollanders ook nog eens bedreigd door het enorme aantal soldaten die ziek werden en overleden, zonder het slagveld gezien te hebben. Voor alle kolonisatoren was dit een bekend verschijnsel tot ver in de 19e eeuw: wie troepen naar Zuid-Amerika stuurde moest met grote verliezen door ziekte rekening houden binnen enkele maanden.

Dat aspect van ziekte en dood is in dit geval beschreven door de Braziliaanse historicus Miranda in een artikel uit 2015, getiteld "Sick and unable to march": life and death in the army of the Dutch West India Company in the Northeast of Brazil, 1630-1654

Slag bij Guararapes, door Victor Meirelles 1879 (Museu Nacional de Belas Artes, Rio de Janeiro)

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog moet Nederland ineens samenwerken met de Britten voor de terugkeer naar de kolonie Nederlands-Indië, op zowel politiek en militair gebied. Aanvankelijk liep deze samenwerking uitstekend, met Britse en Indische troepen die in 1945 op Java landden om het gezag op zich te nemen na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid. Na verloop van tijd liepen de belangen tussen de Britten en Nederlanders in 1946 toch uiteen, over hoe verder te gaan met hun eigen koloniale (militaire) belangen. Aangezien er in 2020 in ons tijdschrift Mars et Historia al een artikel verscheen van de hand van de historicus Peter Boer over de Britse troepenopbouw en acties op Java etc, samen met de terugkomst van het KNIL en de Landmacht, is het interessant een en ander op hoger niveau te bestuderen.

Vandaar dat we hier een dissertatie presenteren van dhr. Vrenken (King's College London) uit 2014, getiteld A common approach? The British and the Dutch in the Netherlands East Indies, 1945-1946.

Bijschrift bij de foto: The British Occupation of Java. Indian troops with four armed Indonesians captured at Bekassi before the village was burnt as a reprisal for the murder of five members of the Royal Air Force and twenty Maharatta riflemen whose Dakota transport aircraft crash landed near the village (Imperial War Museum, London)

Met het 55-jarige jubileum van de vereniging Mars et Historia zou ter gelegenheid daarvan o.a. een symposium georganiseerd worden over het onderwerp van de (geschiedenis van) militaire camouflage.

Door alle coronaperikelen dit jaar heeft het bestuur van de vereniging besloten het symposium te verplaatsen naar het voorjaar van 2022.

Voor nieuws over het symposium kan iedereen terecht op onze pagina Activiteiten, met alle updates, agenda, sprekers, onderwerpen en meer.

  • Iedereen kan het symposium bezoeken
  • Over het onderwerp camouflage komt ook een jubileumboek beschikbaar