tank.jpg

Om het imperialistische gezag over Nederlands-Indië te kunnen laten gelden, moest het Nederlandse (militaire) bestuur wel kunnen rekenen op de medewerking van de plaatselijke vorsten op alle eilanden. Niet voor niks werden er dan ook gedurende de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw vele expedities en oorlogen gevoerd. Zo ook in 1905 op Zuid-Celebes waar diverse lokale koninkrijken onderling hun conflicten uitvochten en geen geld afdroegen aan het centrale gezag in Batavia. Om dit de kop in te drukken werd in dat jaar een expeditie opgezet om o.a. de grootste verzetsleider, de radja van Boni, op te pakken.

Over deze expeditie schreef de historicus Heleen Pronk een uitgebreid en van veel bijzonder fotomateriaal voorzien artikel in het jaarboek Armamentaria (2006/2007), getiteld Militaire expeditie naar Zuid-Celebes 1905-1906: foto's, officieren en geschenken.

 

Wanneer het doek valt in Nederlands-Indië begin 1942 tijdens de Japanse invasie voor de Nederlandse luchtstrijdkrachten, weten desondanks vele piloten met hun bemanningen te ontsnappen richting Australië en de Brits-Indische kolonie. Terwijl sommige toestellen in dienst blijven aldaar voor het Militaire Luchtvaart korps van het KNIL (ML-KNIL), worden vele toestellen overgeheveld en in gebruik genomen door de Britse RAF, of de Royal Australian Air Fore, en zelfs bij de Amerikanen die vanuit Australië e.d. opereren bij de USAAF.

Deze bijzondere geschiedenis waar al deze toestellen uiteindelijk bleven is opgeschreven door de historicus en militair luchtvaart deskundige dhr. P.C. Boer, al sinds de oprichting van onze vereniging lid, in een artikel getiteld Refugee aircraft of the NEI Army Aviation Corps in Australia and British India.

Alhoewel operatie Market Garden in september 1944 niet het gewenste resultaat had, lukte het de Amerikaanse troepen wel grote delen van Limburg te bevrijden. Zo ook het dorpje Herkenbosch net ten oosten van Roermond. Vanuit o.a. dit dorp zouden de Amerikaanse troepen ook operatie Grenade in februari 1945 lanceren om Duitsland binnen te vallen.

Aangezien we nu net in ons laatste kwartaalblad aandacht besteden aan operatie Veritable van de Britten en Canadezen, die tegelijkertijd in 1945 ten noorden van de Amerikanen hun offensief begonnen, is dit zeer zeker een welkome aanvulling voor de lezers van ons blad. Lees daarom het artikel van Dwayne Beckers, getiteld De frontperiode in Herkenbosch, 1944 - 1945.

In het kader van 75 jaar bevrijding zullen we binnenkort ook nog aandacht besteden aan het Duitse perspectief en de verdediging tijdens operatie Grenade in onze rubriek Recent Onderzoek.

Wie de lange strijd van ruim tien jaar dat de Spaanse Successieoorlog duurde wil begrijpen, te weten van 1701 tot 1713, moet ook altijd kijken naar de geschiedenis van de tegenstander. In dit geval het machtige Frankrijk van koning Lodewijk XIV. Deze moest in de jaren 1707 en 1708 zijn strategie opnieuw bekijken na de Franse nederlagen in de veldslagen bij Blenheim (1704) en Ramillies (1706).

Daarover valt meer te lezen in het artikel van dhr. Frederik Dhont uit 2010 in het tijdschrift De Achttiende Eeuw, getiteld Lodewijk XIV als spelverdeler in de Spaanse successie, 1707-1708.

 

Afgelopen week is Nummer 1 verschenen van de jaargang 2020 van ons kwartaalblad Mars et Historia. In het kader van 75 jaar bevrijding staan er ook enkele bijzondere artikelen in over de periode van 1944-1945, toen de Duitse bezetter steeds verder uit Nederland werd gedreven door de Geallieerde troepen. Daarnaast uiteraard aandacht voor andere militair-historische onderwerpen, een boekbespreking, en zoals altijd een pagina vol met boekaanbevelingen over de Nederlandse krijgsgeschiedenis.

Wat valt er te lezen in dit nummer:

  • Arne Peypers schrijft over de Slag op het Haarlemmermeer in 1573. Een vroege periode uit de Tachtigjarige Oorlog, waarin lang niet iedereen de zijde van de opstand had gekozen en hoe deze slag onderdeel uitmaakt van een 'Nederlandse burgeroorlog'.
  • Bas Kreuger doet verslag naar zijn expeditie met anderen in 2019 naar een verloren vliegtuigwrak van een Amerikaanse B25 Mitchell bommenwerper in het toenmalige Nederlands Nieuw-Guinea, en verteld ondertussen ook over de KNIL militairen die de bemanning destijds wisten te redden.
  • Robert Witsen verteld over hoe dienstplichtige inwoners van de gemeente Schagen in de 19e eeuw middels het remplaçantenstelsel onder de dienstplicht konden uitkomen.
  • Marco Middelwijk schrijft over de grote vergeten Geallieerde operatie Veritable, waarbij eind februari 1945 Britse- en Canadese troepen vanaf Nederlands grondgebied tussen Nijmegen en Venlo de rivier de Rijn overstaken en de Duitse troepen terugsloegen op eigen grondgebied.
  • Kees Neissingh behandelt uiteindelijk in het laatste artikel de vlucht begin mei 1945 en de diverse verblijfplaatsen van de rijkscommissaris voor Nederland en nazi Seyß-Inquart, en hoe deze uiteindelijk werd opgepakt en veroordeeld te Neurenberg voor zijn misdaden.